16. Hessonit

Dziś bierzemy na tapet [tak tak, nie na tapetę 🙂 ] grossular, będący rodziną odmian granatu (pierwsze zdjęcie). Najlepiej wygląda odmiana czerwona, nazywana hessonitem (te inne grossulary też może osobno pokażę, bo fajne są). Na przedostatnim zdjęciu widać klaster kryształów grossularu i wezuwianit. Pod względem chemicznym hessonit to krzemian glinu wapnia Ca3Al₂(SiO₄)3, a w innych… Czytaj dalej 16. Hessonit

15. Korund

Dzisiaj będzie o wiceliderze skali twardości Mohsa – o korundzie. Jest to krystaliczna odmiana tlenku glinu Al₂O3, który zwykle zawiera jakieś barwiące domieszki metali. I właśnie dwie z nich zmieniają korund w bardzo znane kamienie szlachetne: rubin (zawiera chrom) i szafir (ten najpopularniejszy, niebieski, zawiera żelazo i tytan). Dziewiątka w skali Mohsa, czyli jedyną znaną… Czytaj dalej 15. Korund

12. Fluoryt

Jest to teoretycznie prosty minerał – fluorek wapnia, CaF₂. Twardość 4, średnia gęstość 3,3 g/cm³. Jak jednak widać na zdjęciach, należy do mineralogicznych kameleonów. Jakim cudem coś o tak prostym składzie może mieć tak różnorodne kolorki? Działa tu mechanizm podobny jak w przypadku rubinu i szafiru (które są odmianami tego samego minerału, korundu) – wpływ zanieczyszczeń.… Czytaj dalej 12. Fluoryt

11. Siarka

A teraz coś pozornie pospolitego – siarka. Niby nic, a potrafi wyglądać świetnie. Oczywiście na surowiec jubilerski się nie nadaje 🙂 Ma twardość zaledwie 1,5-2,5, a gęstość ok. 2,1 g/cm³. Pochodzenie jej nazwy łacińskiej sulphur, przejętej przez języki zachodnioeuropejskie, nie jest do końca jasne. Słowo to odnotowano pod koniec XIV wieku, a miałoby się ono… Czytaj dalej 11. Siarka

50. Nienaukowa fantasy

Jak radzą sobie z naukową poprawnością pisarze fantasy? Bo na autorów SF już narzekałem. Oni powinni zachowywać naukową ścisłość niejako z definicji, skoro uprawiają gatunek mający w nazwie słowo „science”. Jak swego czasu widzieliśmy, bywa z tym bardzo różnie. A twórcy fantasy? Teoretycznie nie muszą nic, toż piszą o światach, w których działa magia, bogowie… Czytaj dalej 50. Nienaukowa fantasy

49. Zmierzch

Z czego składa się doba? W pierwszym przybliżeniu powiedzielibyśmy, że z dnia i nocy, ale to jest mniej czy więcej ścisłe przede wszystkim dla obszarów znajdujących się między 40 stopniami szerokości północnej a 40 stopniami szerokości południowej. Im dalej na północ i na południe od tej strefy, tym dłużej trwa wschód i zachód Słońca. Skrajną… Czytaj dalej 49. Zmierzch

47. Jak działały dinozaury?

Dinozaury dzisiaj znamy wszyscy. Swoje miejsce w kulturze masowej (od)zyskały wraz z pojawieniem się w kinach „Parku jurajskiego” (1993), a potem komercyjna machina ruszyła i zainteresowanie jest ciągle podsycane, nie tylko kolejnymi, IMHO coraz mniej udanymi filmami z tej serii (1997, 2001, 2015, 2018, 2021, 2025), ale też innymi produkcjami. Baza Filmwebu wymienia 74 filmy… Czytaj dalej 47. Jak działały dinozaury?