Harmotom to minerał krzemianowy z grupy zeolitów, o wzorze Ba₂(Si₁₂Al₄)O₃₂·12H₂O, podobny do filipsytu. Często zawiera domieszki wapnia, sodu i potasu. Jest bezbarwny lub biały, rzadziej żółty, szary lub różowy. Twardość 4–5, gęstość ok. 2,45 g/cm³. Wykazuje fluorescencję.
Harmotom jest znany od końca XVIII wieku, a dzisiejszą nazwę uzyskał w 1801 roku; pochodzi ona od greckich słów ἁρμός (harmos – złącze, połączenie) i τέμνειν (témnein – ciąć) i odnosi się do pokroju tzw. zbliźniaczeń minerału.
Minerał ten występuje w pęcherzach pogazowych i pustkach skał wulkanicznych, a także w żyłach hydrotermalnych, żwirach i tzw. druzach zasadowych skał magmowych. Druza jest dużą pustką w skale, na której ścianach formują się kryształy, zwykle spore, o atrakcyjnym wyglądzie. Druza o kształcie sferycznym nazywa się geodą; struktury takie tworzą między innymi agaty i ametyst.
Harmotom nie jest mocno rozpowszechniony, ale znaleziono go w wielu miejscach na świecie. W Polsce występuje np. w Kotlinie Kłodzkiej, koło Ciechanowic w rejonie Jeleniej Góry, w Knurowie pod Gliwicami i w Jastrzębiu-Zdroju (te dwa ostatnie przypadki to w kopalniach).
Harmotom to jedna z postaci świata wymyślonego przez grafika GemCrusta, który specjalizuje się w wymyślaniu personifikacji minerałów (gościł już zresztą w tym cyklu). Wygląda jak czterooka i czteroręka dziewoja z podwójną kosą, ale jest zasadniczo istotą bezpłciową.
Wedle magii kamieni harmotom jest kamieniem harmonijności, który ułatwia radzenie sobie z gniewem, wyobrażanym przez typowe dla zeolitów „wrzenie” (przypomnę, że zeolity zawierają wodę uwięzioną w sieci krystalicznej, która wydziela się na powierzchnię kryształu po ogrzaniu). Jest kamieniem czakry wątroby i ma działanie przeciwne do ametystu, to znaczy osoba pijąca z pucharu uczynionego z harmotomu nigdy nie trzeźwieje. Harmotom sprzyja też nauce gry na harmonii. Chyba zauważyliście już, że się nabijam?
[zdjęcia za pośrednictwem strony mindat.org, autorzy: Matthias Reinhardt, Harold Moritz, Matteo Chinellato × 2, Stephan Wolfsried, Antonio Zordan, Volker Betz × 3, Eugene & Sharon Cisneros, Gianfranco Chiccolini, Steve Rust, Harold Moritz]
